VEC đề xuất tăng phí đường cao tốc để có tiền trả nợ

14:53 - 04/12/2023

Theo lập luận của VEC, việc tăng phí dịch vụ đường cao tốc từ năm 2024 nhằm ổn định tình hình hoạt động của Tổng công ty, không phá vỡ phương án tài chính 5 dự án đường cao tốc do VEC làm chủ đầu tư.

VEC đề xuất tăng phí đường cao tốc để có tiền trả nợ- Ảnh 1.

Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình là một trong 5 dự án cao tốc do VEC làm chủ đầu tư

4 dự án chưa được tăng phí

Theo nguồn tin riêng của Tạp chí GTVT, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) vừa có văn bản kiến nghị Bộ GTVT chấp thuận chủ trương điều chỉnh mức giá dịch vụ sử dụng đường bộ các tuyến cao tốc do VEC quản lý khai thác.

Văn bản do ông Phạm Hồng Quang - Tổng Giám đốc VEC ký cho biết, hiện nay, VEC đang là chủ đầu tư 5 dự án đường cao tốc: Cầu Giẽ - Ninh Bình, Nội Bài - Lào Cai, Đà Nẵng - Quảng Ngãi, TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và Bến Lức - Long Thành. Trong đó, 4 dự án đường cao tốc đã đưa vào khai thác (riêng dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành đang trong quá trình triển khai xây dựng).

Thông tin về tình hình thực hiện giá dịch vụ sử dụng trên 4 tuyến đường cao tốc, đại diện VEC cho biết, đối với dự án cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình đã khai thác được 12 năm, mức giá hiện tại là 1.500 đồng/km/PCU.

Dự án cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã khai thác được 9 năm, mức giá hiện tại là 1.500 đồng/km/PCU cho đoạn 4 làn xe (Km0 - Km123) và 1.000 đồng/km/PCU đối với đoạn 2 làn xe (Km123 - Km245).

Dự án cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, mức giá hiện tại là 2.000 đồng/km/PCU.

Dự án cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, mức giá hiện tại là 1.500 đồng/km/PCU.

Đại diện VEC cho biết, năm 2016, Bộ GTVT ban hành Quyết định 3789 ngày 23/11/2016 phê duyệt phương án tài chính 5 dự án đường cao tốc do VEC là chủ đầu tư. Theo đó các tuyến đường cao tốc do VEC quản lý khai thác sẽ tăng mức thu theo lộ trình 3 năm/lần, mỗi lần tăng 15%.

Năm 2017, tuyến đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình sẽ tăng mức thu lần thứ nhất, lần thứ 2 vào năm 2020 và lần 3 vào năm 2023. Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai và tuyến cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây tăng mức thu lần đầu vào năm 2018, lần 2 vào năm 2021 và lần 3 vào năm 2024.

Tuy nhiên, thực hiện theo Nghị quyết 35 ngày 16/5/2016 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 và ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ GTVT về việc chưa tăng phí sử dụng đường bộ hoàn vốn dự án BOT nên từ năm 2017 đến năm 2023, VEC chưa tăng mức thu theo lộ trình theo quy định tại phương án tài chính.

Sau đó, Bộ GTVT ban hành Quyết định 2323 ngày 31/12/2021 phê duyệt phương án tài chính 5 dự án đường cao tốc do VEC là chủ đầu tư, phục vụ cho việc thẩm định sử dụng vốn của Hiệp định và ADB lần 2 (3391-VIE) cho dự án xây dựng đường cao tốc Bến Lức - Long Thành.

"Theo đó, các tuyến đường cao tốc do VEC quản lý khai thác sẽ tăng mức thu theo lộ trình 3 năm/lần, mỗi lần tăng 12%, thời điểm tăng lần 1 là năm 2024. Như vậy, tính đến hết năm 2023, VEC chưa thực hiện tăng mức giá dịch vụ sử dụng đường cao tốc do VEC làm chủ đầu tư", VEC nêu rõ.

Chi phí trả nợ sẽ tăng liên tục từ năm 2024

Nêu lý do về sự cần thiết phải điều chỉnh giá sử dụng đường bộ cao tốc, đại diện VEC cho biết, theo kế hoạch trả nợ các dự án từ năm 2024, chi phí trả nợ của VEC sẽ tăng liên tục, ngoài ra các dự án sau thời gian đưa vào khai thác đã đến thời hạn phải sửa chữa trung tu, đại tu.

Do đó, việc tiếp tục giữ chính sách nêu trên không phù hợp với phương án tài chính được duyệt tại Quyết định 3789 ngày 23/11/2016 và Quyết định 2323 ngày 31/12/2021 của Bộ GTVT.

Ngoài ra, trong 2 năm 2020 - 2021, tình hình dịch bệnh Covid đã ảnh hưởng lớn đến kết quả khai thác các dự án do VEC làm chủ đầu tư. Lưu lượng sụt giảm đã ảnh hưởng đến doanh thu và dòng tiền hòa chung 5 dự án do VEC làm chủ đầu tư trong phương án tài chính.

VEC đề xuất tăng phí đường cao tốc để có tiền trả nợ- Ảnh 2.

Cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây

Trên cơ sở các quyết định của cơ quan có thẩm quyền về việc phê duyệt phương án tài chính hòa chung dòng tiền 5 dự án đường cao tốc do VEC làm chủ đầu tư, VEC đã cập nhật các thông số đầu vào theo chủ trương được phê duyệt, từ đó tính toán lại tổng thể phương án tài chính hòa chung dòng tiền 5 dự án thời điểm hiện nay.

Thứ nhất, phần vốn ODA được ngân sách nhà nước cấp phát: Thực hiện theo Nghị quyết 63 ngày 16/6/2022 của Quốc hội.

Thứ hai, VEC thu xếp 6.000 tỷ đồng chi đầu tư hoàn thành dự án cao tốc Bến Lức – Long Thành.

Thứ ba, đối với khoản nợ 5.334,36 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ bảo lãnh đã được Bộ Tài chính ứng trả và khoản lãi phát sinh kèm theo, VEC đang báo cáo, đề xuất Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính chấp thuận đối với khoản nợ gốc 5.334,36 tỷ đồng và lãi phát sinh giai đoạn 2023 - 2026 sẽ được VEC chi trả từ năm 2022 đến hết năm 2026. Đối với khoản lãi phát sinh giai đoạn 2012 - 2022 sẽ được VEC chi trả từ năm 2027 đến hết năm 2035 theo khả năng cân đối tài chính của VEC.

Ngoài ra, VEC cập nhật một số chỉ tiêu lãi suất, lạm phát, tỷ giá và các chi phí vận hành bảo trì đến thời điểm hiện tại và phù hợp với quy định của pháp luật.

Xây dựng 3 kịch bản, đề xuất tăng phí từ đầu năm 2024

Sau khi cập nhật các thông số, VEC đã tính toán lại phương án tài chính, xây dựng 3 kịch bản tăng phí.

Kịch bản 1: VEC tăng giá dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc từ năm 2024 với lộ trình tăng phí 3 năm/lần, mỗi lần 12%. Tổng doanh thu thu phí 5 dự án giai đoạn 2024 - 2030 (bao gồm VAT) đạt 50.798 tỷ đồng. Lũy kế dòng tiền hòa chung 5 dự án luôn dương, VEC đảm bảo khả năng trả nợ, có đủ nguồn lực đầu tư đưa dự án đường cao tốc Bến Lức – Long Thành vào khai thác đúng tiến độ.

Kịch bản 2: VEC tăng giá dịch vụ sử dụng đường cao tốc từ năm 2025 với lộ trình tăng phí 3 năm/lần với tỷ lệ tăng là 12%. Khi đó, tổng doanh thu thu phí 5 dự án giai đoạn 2024 - 2030 đạt 48.428 tỷ đồng (bao gồm VAT), giảm 2.371 tỷ đồng so với kịch bản 1. Lũy kế dòng tiền hòa chung 5 dự án thiếu hụt giai đoạn 2026 – 2034, với mức thiếu hụt lớn nhất 1.261 tỷ đồng vào năm 2033, phương án tài chính bị phá vỡ.

Kịch bản 3: VEC tăng giá dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc từ năm 2027 với lộ trình tăng phí 3 năm/lần với tỷ lệ tăng là 12%. Khi đó, tổng doanh thu thu phí 5 dự án giai đoạn 2024 – 2030 đạt 46.750 tỷ đồng (bao gồm VAT), giảm 4.048 tỷ đồng so với kịch bản 1, với mức thiếu hụt lớn nhất 2.301 tỷ đồng vào năm 2034, phương án tài chính 5 dự án bị phá vỡ.

Trên cơ sở đó, VEC kiến nghị Bộ GTVT chấp thuận phương án tăng giá dịch vụ sử dụng đường cao tốc các dự án do VEC làm chủ đầu tư với thời gian tăng thực hiện điều chỉnh từ tháng 1/2024.

Nguồn: VEC đề xuất tăng phí đường cao tốc để có tiền trả nợ | Tạp chí Giao thông vận tải (tapchigiaothong.vn)