Sáng nay (4/7), Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Công an, TAND tối cao, Bộ Ngoại giao đã tổ chức họp báo quốc tế công bố quyết định đặc xá của Chủ tịch nước. 

Theo quyết định, đợt đặc xá năm nay thực hiện nhân dịp Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2/9/2022). Đối tượng đặc xá bao gồm người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, người đang được tạm đình chỉ chấp hành án.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp Quốc khánh 2/9. Theo quyết định của Chủ tịch nước, thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá tính đến ngày 31/8/2022. 

Đây là năm thứ hai liên tiếp thực hiện đặc xá theo quy định tại Luật Đặc xá năm 2018. Năm ngoái, ở lần đặc xá đầu tiên theo quy định mới, có 3.035 người đủ điều kiện được đặc xá, trong đó 3.026 phạm nhân đang chấp hành án, ba người đang được tạm đình chỉ chấp hành án và sáu người đang được hoãn chấp hành án.

Tại buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Phạm Thanh Hà cho biết, có 15 trường hợp thuộc diện không được đặc xá bao gồm những người bị kết bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội phá rối an ninh…

Ngoài ra, những người phạm tội giết người có tổ chức, hoặc có tính chất côn đồ hoặc thực hiện tội phạm một cách man rợ, cố ý gây thương tích có tổ chức hoặc có tính chất côn đồ hoặc phạm tội nhiều lần đối với một người hoặc một lần đối với nhiều người hoặc dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm; hiếp dâm có tính chất loạn luân; hiếp dâm trẻ em (theo Bộ luật Hình sự năm 1999) hoặc hiếp dâm người dưới 16 tuổi… cũng thuộc trường hợp không được đặc xá.

Nói về số phạm nhân được đặc xá trong năm nay, Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, đặc xá sẽ được thực hiện theo quy trình. Sau khi công bố quyết định đặc xá, hội đồng tư vấn lập danh sách để xét duyệt những người đủ điều kiện. Trước thời điểm 2/9, cơ quan chức năng sẽ công bố danh sách người được đặc xá. Bởi vậy, đến nay chưa thể khẳng định sẽ có bao nhiêu người được đặc xá năm 2022.

Đối với phạm các phạm nhân người nước ngoài, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hà Kim Ngọc cho biết, hiện các trại giam của Việt Nam đang giam giữ 751 phạm nhân. Sau khi rà soát hồ sơ thì các cơ quan chức năng sẽ công bố số lượng phạm nhân có quốc tịch nước ngoài đủ điều đặc xá trong đợt này.

Theo quy định của BLHS năm 2015, từ ngày 1-1-2018, các phạm nhân đủ điều kiện sẽ được xét tha tù trước thời hạn có điều kiện. Việc tha tù trước thời hạn mỗi năm sẽ được xem xét thực hiện ba lần.

Chính vì điều này, đặc xá sẽ ít hơn so với trước đây và chỉ tổ chức vào các sự kiện trọng đại.

Điều 5 Luật Đặc xá 2018 quy định Chủ tịch nước xem xét, quyết định về đặc xá nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước.

Ngoài ra, Chủ tịch nước xem xét, quyết định đặc xá trong trường hợp đặc biệt để đáp ứng yêu cầu đối nội, đối ngoại của Nhà nước mà không phụ thuộc vào thời điểm quy định nêu trên.