Sau những phản ánh của người dân về tình trạng xả chất thải của nhà máy giấy Hải Hà tại Khu công nghiệp Nam Quang thị trấn Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang (Hà Giang).

Nhóm phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có mặt tại hiện trường vào lúc 10 giờ sáng ngày 13/4/2022 để ghi nhận sự việc.

Chỉ cần thoáng nhìn bằng mắt thường, mọi người đều dễ dàng phát hiện những đường ống dẫn nước thải được chôn lấp cắt ngang quốc lộ 2 xuống tận đáy sông Lô đoạn chảy qua thôn Bình Long, thị trấn Vĩnh Tuy, nay bị trồi lên lộ diện do mực nước mới bị rút cạn.

Một vòi vẫn còn cắm xuống dưới mực nước sủi bọn ngầm liên tục, còn hai đường ống cạnh đó thì đang ào ạt xả ra màu nước đen đục với váng bọt trắng xóa chảy dài khắp một nhánh sông phía dưới.

Để che giấu nguồn nước đen kịt thải ra từ một miệng ống, người ta đã dùng vải buộc lại để cho chảy kín đáo hơn nhưng vẫn rất lộ liễu bởi mực nước sông đã cạn xuống dưới mép ống.

Cũng chỉ cách đó vài chục mét là một bến đò rất đông người và phương tiện qua lại. Nhưng với những người chở đò thì họ đã quá quen thuộc, vì nhiều năm nay việc xả thải vẫn thế chứ không có gì lạ.

Khi được hỏi về tình trạng xả thải có thường xuyên hay không? Một chủ đò cho biết: "Ngày bình thường nhà máy giấy Hải Hà hút nước sông lên hòa loãng chất thải mới xả thì cũng không hôi thối mấy.

Nhưng những lúc người ta xả đáy thì kinh khủng lắm, nước thải từ nhà máy này đen sì cùng với bọt hóa chất màu vàng trắng bốc mùi hôi thối nồng nặc lan tỏa tới hàng km, khi lội xuống thì ngứa ngáy khó chịu bởi hóa chất tẩy rửa phủ kín khúc sông này, và việc xả đáy thường được thực hiện vào lúc 2 – 3 giờ sáng ".

Một số người dân sinh sống bên kia bờ sông, thuộc xã Bạch Xa, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang) cũng thừa nhận: "Đúng là không thường xuyên nhưng đã nhiều năm nay rồi, cứ thỉnh thoảng lại có một đợt gió tạt mùi hôi thối nồng nặc và những lần đó chúng tôi đều được mục sở thị màu nước đen kịt cùng váng bọt xả ồ ạt đúng như hôm nay..."

Ngay phía trên mấy đường ống xả thải còn có một xưởng chế biến sắn tươi nhưng đã ngừng hoạt động vì lý do thời vụ. Do đó để xác định chính xác những hệ thống xả thải này bắt nguồn từ đâu?

Phóng viên đã liên lạc với ông Vũ Đồng – Giám đốc Công ty cổ phần giấy Hải Hà (Vĩnh Tuy). Ông Đồng khẳng định: "Đúng là nhà máy giấy Hải Hà có xả nước thải xuống sông Lô, nhưng là nguồn nước thải đã qua xử lý, cái bọt màu vàng trắng mà các anh nhìn thấy là do chúng tôi đánh phèn tạo thành.

Nhà máy giấy được xây dựng từ năm 2006. Hệ thống xử lý nước thải được lắp đặt ngay từ đầu thời kì đó là của Ý và Ấn Độ, đã được nâng cấp vào năm 2021.

Hiện nay chúng tôi đang thuê bộ phận lắp đặt họ xử lý và được thẩm duyệt của Sở TN&MT tỉnh Hà Giang", ông Đồng cho hay.

Mặc dù vị lãnh đạo nhà máy sản xuất giấy Hải Hà đã có những lý giải như vậy. Tuy nhiên người dân nơi đây không khỏi băn khoăn và nghi ngờ về nguồn nước đen đục lẫn bạt ngàn váng bọt bốc mùi khó chịu kia, đang hàng ngày hàng giờ ào ạt xả ra môi trường, liệu đã được xử lý qua các hệ thống hiện đại mô hình tân tiến như đã miêu tả ?

Hay chỉ là động tác bơm nước hòa loãng chất thải độc hại rồi xả thẳng như lời người dân nhận định. 

Đề nghị Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Hà Giang chỉ đạo các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ quá trình xử lý và xả thải ra môi trường của doanh nghiệp này, tránh những nghi ngờ, bức xúc không đáng có của người dân.

Báo pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin sự việc.