Nhận thông tin một điểm khai thác vàng trái phép từng bị xử lý, nhưng vẫn ngang nhiên tồn tại hoành tráng, khai thác rầm rộ dưới vỏ bọc doanh nghiệp tại thôn Khâu Cà, xã Nam Quang, huyện Bảo Lâm (Cao Bằng).

Ngày 1/7/2022, nhóm phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã vượt hàng trăm km để  tiếp cận hiện trường ghi nhận sự việc.

Xe chúng tôi bị chặn khựng lại tại trạm kiểm soát đặt trên đỉnh đèo giữa con hẻm nhỏ độc đạo có Barie ngáng hết lòng đường gắn biển Công ty Nguyễn Đông.

Một nam thanh niên dáng vẻ bụi bặm hất hàm hỏi đi đâu, chúng tôi trả lời là đi vào tìm chỗ khai thác vàng của ông H người ở huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang để liên hệ hợp tác, anh này hỏi thêm vài câu nữa rồi yêu cầu nộp 1 trăm nghìn lệ phí mới mở cho vào.

Lúc trước bò ngược dốc, còn bây giờ khi đã vào qua cổng Công ty Nguyễn Đông thì một con dốc cắm tồng tộc xuống núi dài khoảng gần 1 km, dẫn chúng tôi tới khu suối đã biến dạng bởi đất đá bị cầy xới tan hoang với nhiều thiết bị máy móc vứt bừa bộn dọc rải đất dài hàng trăm mét có diện tích bị hủy hoại khoảng 12 - 15 nghìn m2.

Trong lán trại có 3 người đàn ông, sau màn chào hỏi được giớ thiệu là 2 người bản xứ và một người đứng tuổi nhất là quản lý chính tên Q nhà ở thị trấn Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.

Anh Q cho biết: "H nó vừa chạy ra ngoài thị trấn rồi, đang lo lót nốt cái thủ tục san gạt cốt nền để làm tiếp, vì mọi lần hễ có động Công ty họ báo xuống cũng chỉ dừng hoạt động cùng lắm là 3 ngày.

Nhưng lần này phải ngừng hơn 10 ngày nay, không dám làm lại chắc có vẻ hơi căng vì hôm trước có phóng viên nhà báo vào tác nghiệp."

Sau đó là công an họ cũng vào nên bọn em mới phải dừng, mỗi lần ngừng hoạt động thế này là mất nhiều tiền lắm vì thường mỗi ngày với 2 ca làm là được hơn 1 cây vàng, được cái họ cũng ít đến, năm ngoái vào một lần lập biên bản năm nay vừa vào nhưng không lập biên bản gì cả không biết là sẽ giải quyết thế nào ?

Khi được hỏi đất đai ở đây là của ai có được cấp phép không ? Anh Q tiết lộ: Chỗ này là đất rừng bọn em mua hết ngót một tỉ của ông Cường nhà phía trên kia để làm vàng và nộp lại cho Công ty mỗi tháng là 50 triệu đồng. Nói chung cơ chế ở đây thoáng hơn bên Tuyên Quang rất nhiều.

Phóng viên thắc mắc, sao nghỉ được chục ngày rồi mà nước vẫn có mầu bột hóa chất đọng thành ao hồ dưới lòng moong thì anh Q giải thích đó là nước thải của các xưởng nghiền xung quanh họ xả vào ban đêm, tất cả chảy đổ dồn vào một hang đá ở cuối bãi rồi thoát đi đâu không rõ.

Theo quan sát của phóng viên, toàn bộ khu vực đào bới là khe suối nằm lọt trong cánh rừng tự nhiên bị máy xúc moi móc thành vách ta luy dựng đứng cao hàng chục mét.

Mọi dấu vết vẫn còn mới tinh, máy bơm nước đặt nổi trên mặt ao với đường ống to khủng rải trên mặt đất, cùng máy tuyển vàng đồ sộ còn chưa kịp thu dọn.

Việc đào đãi vàng ồ ạt trái phép làm cạn kiệt nguồn nước biến đổi dòng chảy, các bãi thải chất đống, ngổn ngang. Các chất thải lỏng tràn xuống tàn phá hoa màu đồng ruộng.

Đáng nói, việc khai thác tráí phép còn làm thất thoát tài nguyên khoáng sản quý hiếm và thất thu ngân sách nhà nước.

Hủy hoại môi trường sạt lở đồi núi nhất là những vùng rừng bảo tồn phòng hộ, nguy hiểm hơn nữa những đối tượng "vàng tặc" này còn móc nối, tạo dựng vỏ bọc vững chắc, từ những doanh nghiệp được cấp phép khai thác để luồn sâu mở những "đại công trường"  trộm cắp, hủy hoại đất rừng diện rộng.

Những hình ảnh ghi nhận thực tế tại thôn Khâu Cà, xã Nam Quang (Bảo Lâm, Cao Bằng) cho thấy khe suối bị tàn phá tận diệt đào đãi lấy vàng trong một khoảng thời gian dài khiến dư luận không khỏi nghi ngờ có sự làm ngơ hoặc xử lý hời hợt cho tồn tại của các cấp chính quyền địa phương nơi đây.

Trao đổi với PV Báo Pháp luật Việt Nam, ông Mã Gia Hãnh  - Chủ tịch UBND huyện Bảo Lâm cho biết: "Đúng là có việc khai thác vàng trái phép. Tuy nhiên nhiều ngày trước đó, chính quyền đã tổ chức lực lượng ngăn chặn những đối tượng này".

Đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng chỉ đạo Công an tỉnh và các cơ quan liên quan điều tra, làm rõ những đối tượng khai thác vàng trái phép nói trên, đồng thời làm rõ trách nhiệm của những cá nhân, tổ chức để xảy ra vụ việc trên.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin.