Tận dụng cơ hội phát triển kinh tế và văn hóa, du lịch địa phương tại các trạm dừng nghỉ

(Đại Lộ) - Hệ thống giao thông đường bộ nước ta đang trong đà phát triển, rất nhiều tuyến quốc lộ, đường cao tốc đã và đang được hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống các trạm dừng nghỉ trên các tuyến đường này hiện vẫn chưa phát huy hết tác dụng, chưa tận dụng được cơ hội để phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế các địa phương.

(Đại Lộ) - Hệ thống giao thông đường bộ nước ta đang trên đà phát triển, rất nhiều tuyến quốc lộ, đường cao tốc đã và đang được hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống các Trạm dừng nghỉ trên các tuyến đường này hiện vẫn chưa phát huy hết tác dụng, chưa tận dụng được cơ hội để phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế các địa phương.


Nhật bản đã phát triển kinh tế địa phương tại các Trạm dừng nghỉ như thế nào ?

Nhật Bản hiện là quốc gia đi đầu trong trong khu vực về hệ thống đường bộ và  các Trạm dừng nghỉ. Hiện nay, trên toàn lãnh thổ của quốc gia này có tới trên 997 Trạm dừng nghỉ, và trong 43 tỉnh, thành phố chỉ có Tokyo, Osaka, Kyoto là không có. Như vậy, trung bình mỗi tỉnh có 22,6 Trạm dừng nghỉ. 

Những Trạm dừng nghỉ này lần đầu tiên được xây dựng từ những năm 1991 tại 3 tỉnh Yamaguchi, Gifu và Tochigi với các chức năng cơ bản gồm: đỗ xe, cung cấp nơi nghỉ ngơi cho lái xe, cung cấp thông tin và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Các Trạm dừng nghỉ được hình thành xuất phát từ mong muốn của người dân địa phương nhằm xây dựng một nơi để những lái xe có nơi nghỉ ngơi, bán các sản phẩm nông sản và phát triển địa phương. Và đương nhiên, các Trạm dừng nghỉ này thường được đặt gần các quốc lộ và tỉnh lộ, nơi trung tâm giữa hai hay nhiều thành phố. 


Sau này, khi nhu cầu của hành khách và cư dân ngày càng tăng, các Trạm dừng nghỉ ở Nhật đã có nhiều chức năng hơn, cung cấp nhiều dịch vụ có sức hấp dẫn nên các làng, các thôn, bản nơi có trạm luôn cố gắng lôi kéo được nhiều khách hơn. Hơn thế, tại các Trạm này, người ta ưu tiên thu mua nông sản và các sản phẩm chế biến của người dân địa phương với hình thức ký gửi (Trạm thu mức phí 15-20% đối với các sản phẩm ký gửi và giá sản phẩm thì tùy thuộc người dân quyết định). Điều này đã mang lại lợi ích chính cho nông dân và giúp thúc đẩy hoạt động sản xuất, chế biến của địa phương, góp phần tăng trưởng kinh tế vùng miền.

Ngoài ra, một số Trạm dừng nghỉ còn tổ chức diễn kịch vào buổi tối để thu hút khách. Đây được coi là một hoạt động mang lại giá trị truyền thống…

Từ những hoạt động trên, các Trạm dừng nghỉ ở Nhật bản không chỉ là nơi lái xe nghỉ ngơi sau những chặng đường dài, mà nó đã trở thành những "điểm văn hóa, du lịch” giúp quảng bá văn hóa, du lịch địa phương và phát triển kinh tế vùng miền.

Box:  Theo số liệu thống kê thì, có khoảng 70% số người đến các Trạm dừng nghỉ với mục đích mua sắm và ăn uống. Người già ở các thành phố là đối tượng khách hàng chính của các Trạm dừng nghỉ. Họ thường đến đây để mua các nông sản của địa phương, ăn trưa … trong các đối tượng khách có cả khách du lịch. 

Trạm dừng nghỉ Ninh Bình được đầu tư hiện đại song vẫn vắng khách

Hiện trạng hệ thống Trạm dừng nghỉ tại Việt Nam

Ở nước ta, năm 2013, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã phê duyệt quy hoạch hệ thống Trạm dừng nghỉ trên quốc lộ đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Theo đó, đến năm 2030 sẽ có 152 Trạm dừng nghỉ phục vụ cho người và phương tiện tham gia giao thông trên các tuyến quốc lộ, đảm bảo thời gian lái xe liên tục không vượt quá 4 giờ theo quy định của Luật Giao thông đường bộ. Để các Trạm dừng nghỉ có chất lượng dịch vụ đảm bảo, hấp dẫn được hành khách, Bộ cũng khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư vốn, đặc biệt là các đơn vị kinh doanh vận tải, các Tổng công ty xây dựng công trình giao thông thực hiện đầu tư 100% vốn để xây dựng, khai thác Trạm trên các tuyến quốc lộ, còn ngân sách Nhà nước sẽ đầu tư các hạng mục dịch vụ công (miễn phí) như bãi đỗ xe, nhà vệ sinh…

Mặc dù kể từ khi đề án trên được phê duyệt và đưa vào thực hiện, song cho đến nay, số lượng các Trạm dừng nghỉ đã và đang được xây dựng chưa nhiều. Thậm chí, một số tuyến đường cao tốc hiện đại dài vài chục kilomet mới được hoàn thành và đưa vào sử dụng trong 5 năm trở lại đây cũng vẫn thiếu, thậm chí có nơi chưa có Trạm dừng nghỉ đã khiến hành khách buộc phải dừng nghỉ và đi vệ sinh ngay lề đường cao tốc, gây mất mỹ quan, mất ATGT. Điển hình cho tình trạng này như đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương dài 40km và đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây dài 55km. 

Một Trạm dừng nghỉ tự phát thu hút được khá nhiều xe khách

Đối với các Trạm dừng nghỉ khác hiện có thì hầu hết là các hàng quán tự phát của người dân dọc theo các tuyến đường và chủ yếu đáp ứng một số nhu cầu tối thiểu của hành khách và lái xe như phục vụ ăn uống, vệ sinh… song lại khá đông xe dừng đỗ. Ngược lại, một số Trạm được đầu tư có quy mô lớn hàng chục tỷ đồng theo chương trình tài trợ của chính phủ Nhật Bản (thông qua JICA) và được giao cho các địa phương quản lý, hoạt động thì hiện rất “nhếch nhác” và gần như không có xe vào nghỉ. Điển hình cho tình trạng này là một số Trạm như Trạm Tân Lạc tại km102 - quốc lộ (QL) 6 qua huyện Mường Khến (Hòa Bình), Trạm Song Khê tại km120 - QL.1 qua huyện Yên Dũng (Bắc Giang), Trạm Ninh Bình tại km267 - QL.1 qua thành phố Ninh Bình…

Theo các chuyên gia giao thông, những điểm bất hợp lý về vị trí, quản lý và dịch vụ đã khiến các Trạm rơi vào tình trạng lãng phí như hiện nay. Cụ thể, các Trạm trên đều nằm ở vị trí không phù hợp, chất lượng dịch vụ, phục vụ theo cơ chế quản lý Nhà nước nên không linh hoạt và khó thu hút được khách. Bên cạnh đó, hiện có quá nhiều điểm nghỉ tự phát của tư nhân trên các tuyến quốc lộ luôn sáng tạo và sẵn sàng đón nhận nhu cầu hành khách, đáp ứng kịp thời… nên cạnh tranh về thu hút khách rất lớn.

Trạm nghỉ Tân Lạc được đầu tư hàng chục tỷ đồng hiện vẫn vắng khách và xuống cấp trầm trọng

Giải pháp nào cho sự phát triển và tận dụng hệ thống Trạm dừng nghỉ để phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế địa phương ở nước ta?

Chứng kiến những bất cập từ nhiều Trạm dừng nghỉ có quy mô lớn đang hàng ngày bị bỏ quên, bị lãng phí trong khi thực tế đang rất cần hệ thống này để phục vụ, để phát triển kinh tế cho các địa phương còn khó khăn, Ông Nguyễn Trọng Hiển – Phó Vụ trưởng vụ Vận tải, một cán bộ đầy tâm huyết của Tổng cục Đường bộ VN chia sẻ: hệ thống đường bộ nước ta chiếm tỷ lệ rất lớn, do đó việc phát triển hệ thống các Trạm dừng nghỉ là hết sức cần thiết. Hơn thế, khi đã hình thành được hệ thống Trạm dừng nghỉ này thì việc tận dụng để phát triển kinh tế địa phương và phát triển văn hóa du lịch là rất khả thi, nó không những giúp cho hoạt động giao thông được an toàn, đầy đủ hơn mà còn giúp được nhiều địa phương nghèo có cơ hội phát triển kinh tế, quảng bá văn hóa, lịch sử và ngành du lịch… 

Cũng theo ông Hiển, để làm được điều này thì không chỉ riêng ngành giao thông mà nhất thiết phải có sự tham gia, phối hợp của các Ngành Văn hóa, Du lịch, và thậm chí phải có cả sự tham gia của chính quyền các địa phương nơi có tuyến đường đi qua… 


Văn Khánh – một tài xế xe khách đường dài thổ lộ: việc lái xe đường dài liên tục và lặp lại thường xuyên khiến tài xế dễ bị nhàm chán, buồn ngủ, thậm chí dẫn tới lái nhanh, lái ẩu để sớm kết thúc hành trình. Nếu ý tưởng biến các Trạm dừng nghỉ trở thành những điểm dừng hấp dẫn với không chỉ những dịch vụ ăn, nghỉ đơn thuần mà còn cung cấp nhiều thông tin hữu ích về giao thông, Văn hóa, thắng cảnh du lịch và đặc sản địa phương… thì rất tốt. Điều này giúp tài xế đường dài có thêm nhiều thứ để khám phá, chiêm nghiệm, giải quyết được sự nhàm chán trên những cung đường…

Vậy việc xây dựng hệ thống Trạm dừng nghỉ kết hợp quảng bá Thông tin Văn hóa, Du lịch và Trung tâm mua sắm sản vật địa phương có sớm trở thành hiện thực ở nước ta? Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào sự phối hợp của các Ngành giao thông vận tải, Văn hóa, Du lịch và Chính quyền các địa phương. 

Có lẽ thời gian tới, khi hệ thống Trạm dừng nghỉ trên toàn quốc cơ bản được xâu dựng hoàn thành, các Ngành trên sẽ phải cùng nhau phối hợp để thực hiện mô hình Trạm dừng nghỉ đa năng như đã nêu trên. Chỉ có vậy mới giúp, các Trạm dừng nghỉ có quy mô tồn tại được và giúp các địa phương phát huy những tiềm năng Du lịch, kinh tế của mình.


TĐ (t.h)

Ý kiến của bạn

   Mã xác nhận  

  •   
  •  

Tin khác

Thông tin doanh nghiệp