Syria: Khủng bố trên thớt, Mỹ không thể cứu

Các đòn tấn công chính xác đã làm lực lượng khủng bố đã phải cắt râu tháo chạy, quân Mỹ đóng tại al-Tanf được một phen tái mặt.

Không thể đảo ngược

Ngay khi Nga quyết định trang bị hệ thống tên lửa phòng không S-300 PMU-2 cho Syria, Mỹ cũng đã trang bị cho Israel các loại tên lửa tấn công từ ngoài tầm hệ thống phòng không điểm, kèm theo đó là các tuyên bố của Israel sẽ tiêu diệt các hệ thống phòng không S-300 khi còn chưa kịp khai hỏa.

Các bên tham chiến nhất và Mỹ và đồng minh Israel đang làm cho công luận cảm thấy tình hình Syria đang trở lên căng thẳng hơn. Nhưng thực ra đấy là chỉ là thủ đoạn mà mục đích làm cho tình hình Syria rối loạn.

Những nỗ lực cuối cùng nhằm phản ứng lại các động thái tuy không phô trương nhưng chắc chắn và hợp lý của Nga, Syria, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ. Mỹ và đồng minh đang bị dồn vào thế bất lợi không thể đảo ngược.

Syria: Khung bo tren thot, My khong the cuu
Hình ảnh chuyển giao S-300 cho Syria được Nga công bố

Trên thực địa, sau cuộc gặp gỡ ở Sochi, Nga cùng Thổ Nhĩ Kỳ đã thỏa thuận tạo ra một vùng đệm tại khu vực Idlib. Mục đích của hành động này nhằm phân hóa các lực lượng khủng bố đông đảo đang dồn lại tại đây.

Khi cái thòng lọng mà Nga, Thổ, Iran và Syria tạo ra đã thắt chặt quanh Idlib, mọi ngả đường tiếp tế đã bị phong tỏa, số phận các của HTS, IS,... đã như cá nằm trên thớt. Tình thế của các quân cờ cũng chính là hoàn cảnh hiện tại của Mỹ tại Syria.

Theo thỏa thuận Sochi, 11 nhóm phiến quân sẽ phải hạ vũ khí, chấp thuận các điều khoản do Nga, Thổ đề ra và rời khỏi Idlib bằng xe buýt. Ước tính 11 nhóm này có khoảng 10.000 tay súng và hơn 500 đơn vị gồm vũ khí phòng không, pháo hạng nặng và xe tăng.

Những nhóm thức thời đã hạ vũ khí. Một phần dân chúng đã chạy ra khỏi vòng chiến sự qua các vùng đệm. Chỉ có HTS đang đưa ra những điều kiện nhằm gây khó khăn cho Nga-Thổ. Có thể thấy là họ không muốn rời khỏi Idlib.

Các lực lượng ngoan cố này, với mưu đồ dùng lá chắn sống và cảm tử chỉ kéo dài thời gian sụp đổ chứ không thể lật ngược thế cờ. Sau ngày 15/10, chắc chắn sẽ có các cuộc tấn công phẫu thuật bằng không quân, sau đó bộ binh Syria sẽ giải quyết chiến trường.

Vào ngày 30/9, Iran đã sử dụng 7 UCAV, trong đó có cả “hàng nhái” RQ-170 Sentinel, để không kích khủng bố IS ngay gần căn cứ al-Tanf. Các đòn tấn công chính xác đã làm lực lượng khủng bố đã phải cắt râu tháo chạy, quân Mỹ đóng tại al-Tanf được một phen tái mặt.

Thông qua hành động đó, Iran đã gửi một thông điệp rõ ràng tới các nhóm khủng bố còn ngoan cố. Trong thời gian tới, không chỉ 11 nhóm khủng bố trong danh sách của thỏa thuận Sochi phải hạ vũ khí, lên xe buýt mà còn rất nhiều nhóm khác cũng sẽ phải lựa chọn tương tự. Động thái trên cũng là một lời nhắn tới Mỹ “Iran sẵn sàng chơi rắn”.

Syria: Khung bo tren thot, My khong the cuu
Đặc nhiệm Mỹ tham chiến trực tiếp tại Syria

Thực tế, Nga và đồng minh đang phớt lờ Mỹ trong thực hiện các bước đi của mình, từng bước gạt Mỹ ra khỏi cuộc chơi. Ngoại trưởng Syria Walid Muallem trong phiên họp ngày 29/9 tại Hội đồng bảo an Liên hợp quốc đã yêu cầu Mỹ và các nước phương Tây rút khỏi Syria. Theo luật pháp quốc tế thì sự hiện diện của các nước này rõ ràng là bất hợp pháp trên một đất nước có chủ quyền.

Mặt khác, dưới sự chủ trì của Nga, chính phủ Syria, Iran, Thổ cùng người Kurd đang gấp rút bàn thảo để thống nhất giải quyết các vấn đề hậu chiến. Tổng thống Putin khi được hỏi về giải pháp hòa bình tại Syria đã phát biểu: “Chúng ta nên theo đuổi mục tiêu là không còn lực lượng nước ngoài, lực lượng của nước thứ 3 tại Syria, bao gồm cả Nga”.

Nga nắm chìa khóa người Kurd?

Trong cuộc chiến tại Syria, nhà đầu tư trường vốn Mỹ đã đặt cửa cả trắng và đen. Đó là lực lượng HTS mà tiền thân là Al-Nursa; thứ hai là người Kurd. Họ quyết tâm để giữ được sự hiện diện tại Syria và mục tiêu không gì khác là quyền khai thác các mỏ dầu Syria của các công ty Mỹ.

Trên bàn cờ khi HTS đã không còn hy vọng, Mỹ còn duy nhất một đại diện đó lực lượng dân quân người Kurd.

Dân tộc Kurd với dân số khoảng 40 triệu người, tập trung tại khu vực tiếp giáp giữa 4 nước: Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 23 triệu dân; Bắc Iraq khoảng 5 triệu dân; Bắc Syria khoảng 2,5 triệu dân; Tây Iran khoảng 6 triệu dân. Một phần khác sống ở nhiều nơi trên thế giới.

Lãnh thổ người Kurd định cư tuy nằm trên 4 nước khác nhau nhưng lại tạo thành một vùng lãnh thổ liền lạc không chia tách về địa lý, ước chừng rộng khoảng 100 dặm vuông.

Người Kurd Iraq đã có cuộc trưng cầu dân ý thành công ngày 25/9/2017 với trên 90% đồng thuận quyền tự trị của dân tộc. Khu vực Trung Đông chỉ có duy nhất Israel ủng hộ người Kurd độc lập. Tuy vậy, tình cảnh của người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Iraq hiện không mấy “sáng”, thậm chí đã bị người Mỹ “xử ép” tại Iraq.

Người Kurd tại Syria, tập trung tại khu vực phía Bắc, là một lực lượng tham gia vào cuộc nội chiến Syria ngay từ đầu như: SDF, YPG, các Pechmerga, giành được nhiều thắng lợi, lãnh thổ của họ dần mở rộng từ Bắc Syria đến sát bờ Đông Euphrate, nơi tập trung phần lớn mỏ dầu và các cánh đồng lúa mì màu mỡ của Syria. Diện tích lãnh thổ họ kiểm soát khoảng hơn 1/4 diện tích của Syria.

Tướng Jamie Jarrord của Mỹ gặp chỉ huy lực lượng người Kurd tại Manbij, Syria

Các bên đang tích cực bàn thảo để đưa ra các phương án tối ưu, giải quyết hài hòa lợi ích của nhau. Một số phương án mà các bên có thể lựa chọn:

Phương án thứ nhất: Người Kurd trả lại một phần lãnh thổ đang kiểm soát, bao gồm phần lớn các mỏ dầu, cho chính quyền của Tổng thống Assad, bù lại người Kurd được quyền tự trị (hoặc ít nhất là bán tự trị), giữ lại quyền khai thác một số mỏ dầu nằm phía Băc và Đông Bắc.

Trong phương án này, người Kurd phải trả nợ Mỹ bằng việc cho Mỹ khai thác các mỏ dầu của họ, chấp nhận một vùng đệm sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Phương án thứ hai: Người Kurd sẽ phải trả lại toàn bộ khu vực họ đã mở rộng, trở về sinh sống tại các khu vực truyền thống như trước khi có chiến sự.

Bù lại chính phủ Syria sẽ phải tổ chức lại với nhiều đại diện của người Kurd hơn trong các bộ quan trọng như Quốc phòng và Năng lượng. Các bên liên quan phải ký một cam kết bảo đảm sự tồn tại và tôn trọng lợi ích chính trị của người Kurd tại Syria.

Phương án thứ ba: Lãnh thổ giữ nguyên hiện trạng, người Kurk thành lập quốc gia tự trị, sở hữu tất cả các mỏ dầu chiếm được.

Người Kurd mong muốn phương án thứ ba nhưng sẽ nghiêng về phương án thứ nhất vì họ biết chính phủ Syria và đồng minh hùng hậu sẽ không bao giờ chấp nhận và đó lựa chọn nguy hiểm. Nga, Thổ nghiêng về phương án thứ hai nhưng có thể đàm phán theo phương án thứ nhất.

Mỹ và phương Tây không thích cả hai phương án thứ nhất và thứ hai vì mục đích họ mong muốn nhất là Tổng thống Assad ra đi và quyền khai thác các mỏ dầu tại Syria. Đối với lòng tham của Mỹ thì phương án ba là tạm chấp nhận được.

Israel, như đã nói ở trên, ủng hộ một nhà nước Kurd độc lập với mục đích nhằm xóa bỏ thế đơn độc bị thù địch giữa thế giới Arab và đối trọng với việc Iran ủng hộ Palestine.

Nga sẵn sàng phẫu thuật Idlib và nắm chìa khóa người Kurd trong tay

Khi phương án một được lựa chọn, Mỹ chắc chắn sẽ can thiệp để người Kurd phải đòi hỏi nhiều hơn, đó là quyền chia sẻ khai thác các mỏ dầu và các công ty Mỹ phải có phần, thậm chí xa hơn là Tổng thống Assad phải ra đi.

Nếu không thỏa mãn, việc bỏ rơi, cắt viện trợ thậm chí cô lập người Kurd sẽ là những lựa chọn được đặt lên bàn Tổng thống Mỹ. Người Kurd chắc chắn sẽ phải cân nhắc.

Khi phương án hai được lựa chọn với các điều kiện chi tiết không có lợi cho người Kurd: Mỹ sẽ tìm cách kích động sự bất mãn người Kurd.

Về phía người Kurd chắc chắn sẽ không mấy hài lòng với lựa chọn này. Kịch bản tồi tệ mà Mỹ mong muốn là người Kurd lại đứng lên, Mỹ lại bơm thêm tiền và vũ khí để kéo dài cuộc chiến.

Với sự hỗ trợ của nước ngoài là tương đương nhau, người Kurd sẽ thực sự là thách thức lớn với chính quyền Syria. Khi có chiến sự, biên giới các nước chia cắt lãnh thổ của người Kurd sẽ chỉ là những nét vẽ vô nghĩa trên giấy. Những người Kurd có thể tham chiến sẽ lại đổ về Syria .

Chỉ cần 3-5% của 40 triệu người, vũ khí và sự hỗ trợ từ Mỹ thậm chí cả Israel, kinh nghiệm trận mạc dày dạn, người Kurd sẽ là đội quân có thể thách thức tất cả các lực lượng tại Syria. Chắc chắn Nga, Syria, Iran không mong muốn điều này xảy ra.

Chỉ có một yếu tố để người Kurd tự tin lựa chọn bất cứ phương án nào là sự bảo đảm của Nga. Chỉ Nga mới có đủ uy tín và tiếng nói để thuyết phục tất cả các bên liên quan. Nga sẽ là phương án an toàn, tin cậy hơn mà người Kurd có thể lựa chọn để thay thế Mỹ.

Nga đang tích cực đưa ra các giải pháp hợp lý, với các lựa chọn hòa bình cho các bên và có vẻ cũng sẵn sàng bảo đảm tương lai cho người Kurd. Và khi người Kurd đã tin Nga, Mỹ hết đất diễn tại Syria.

Trọng Kiên/Báo Đất Việt

Ý kiến của bạn

   Mã xác nhận  

  •   
  •  

Tin khác

Thông tin doanh nghiệp